ABD'den Türkiye'ye İran bağlantılı bankaya yaptırım
ABD Hazine Bakanlığı, İran'a yönelik yaptırımlarını sıkılaştırma çabaları kapsamında Türkiye'de faaliyet gösteren Golden Global Yatırım Bankası Anonim Şirketi'ne yaptırım uyguladığını duyurdu. Hazine Bakanı Scott Bessent tarafından başlatılan "Ekonomik Dışlama Operasyonu" çerçevesinde alınan bu karar, İran'ın kalan ticaret ortaklarından izole edilerek ABD taleplerine boyun eğmesinin hedeflendiği belirtildi.
Bakanlık, söz konusu Türk bankasının ve bağlı kuruluşlarının, İran'ın Çin'den elde ettiği petrol gelirlerini Türkiye'ye aktararak nakit ve altına dönüştürme çabalarını kolaylaştırmak amacıyla kurulduğunu iddia etti. Ayrıca bankanın, ABD hükümeti tarafından 2022'de yaptırım uygulanan İranlı finans kuruluşlarına "bilerek" bankacılık hizmeti sunduğu öne sürüldü.
Hazine Bakanı Bessent, İran ile bağlantısı olan finans kuruluşlarının "ciddiyetimizi anlamaya devam edeceklerini" belirterek, uluslararası toplumu İran rejimine desteği kesmeye çağırdı. Bessent, "Kim olduğunuzu biliyoruz, nerede olduğunuzu biliyoruz ve İran yılanının başını gömene kadar müttefiklerimiz ve ortaklarımızla birlikte hareket etmeye devam edeceğiz" dedi.
Ancak ABD'nin, İran ile iş yapan ülkelere yönelik yaptırımları henüz istenen sonucu vermedi. Çin ve Hindistan gibi ülkelerin de dahil olabileceği "ekonomik D-Day" vaatleri, yerini uyarılar ve İran'ın ticaret ortaklarıyla müzakerelere bıraktı. ABD'nin, küresel finans sistemini alt üst etmekten kaçınmak için büyük ticaret ortaklarını cezalandırma konusundaki isteksizliği de dikkat çekiyor.
Son yaptırımlara hedef olan Golden Global Yatırım Bankası, 2019 yılında Türkiye'nin "yabancı şirketlere bankacılık hizmetleri ve alternatif finansman yöntemleri" sunan ilk yatırım bankası olarak kurulmuştu. İstanbul merkezli banka, komşu ülkelerdeki hedef pazarlar aracılığıyla Türkiye'nin dış ticaretini artırmayı amaçladığını belirtiyor.
Bu yaptırım kararı, Türkiye'nin kamu bankalarından Halkbank'ın İran'a yönelik yaptırımları ihlal etme davasında ABD Adalet Bakanlığı ile dokuz yıllık bir anlaşmaya vardığını açıklamasından bir gün sonra geldi. Halkbank davasında, üst düzey yetkililerin yaklaşık 20 milyar dolarlık İran petrol gelirini yasa dışı yollarla transfer ettiği iddia edilmiş ve Türk hükümetinden üst düzey yetkililerin bu planı korumak için rüşvet aldığı öne sürülmüştü. Halkbank davası, ABD-Türkiye ilişkilerinde bir gerginliğe neden olmuştu.