Rusya'nın Gölge Filosuna Karşı Sessiz Savaş
Almanya'da yayın yapan CEPA'nın haberine göre; Ukrayna'nın Karadeniz'deki gemi taşımacılığına yönelik dramatik saldırıları manşetlere taşınsa da, Rusya'nın gölge filosuna karşı daha incelikli bir kampanya yürütülüyor. Ukrayna'nın müttefikleri, bayrak-kolaylık ülkelerini Rus gemilerine kayıt sağlamayı durdurmaları konusunda ikna etti. Bu sessiz kampanya, Moskova'yı gemileri ele geçirilmekten kaçınmak için Rus olarak yeniden bayraklandırmaya zorladı, ancak bu durum ağır bir mali cezaya yol açtı.
Bayrak-kolaylık gemileri, yaptırımları ihlal ederek Rus petrolünü piyasa fiyatından satabiliyor. Sahte bayraklar ise hizmet sağlayıcılara, alıcılara ve ekipman tedarikçilerine makul bir inkâr imkânı sunuyor. Gemiler Rus renkleri altında seyretmeye zorlandığında, Rus petrolüne uygulanan uluslararası fiyat tavanından kaçamıyorlar, bu da Kremlin'in gelirini ve Ukrayna'ya yönelik savaş fonlarını azaltıyor.
Rusya, gemilerin "geçici" bir bayrak altında 90 gün boyunca normal şekilde faaliyet gösterebildiği ve BM Uluslararası Denizcilik Örgütü'nün (IMO) verilerini doğruladığı, ardından geçici süre dolmadan tekrar bayrak değiştirebildiği bu boşluklarla dolu sistemden faydalanıyor. IMO, Nisan ayında ilk gönüllü gemi sicili kılavuzlarını yayınladı. ABD Federal Denizcilik Komisyonu da Mayıs 2025'te bayrak-kolaylık gemileri hakkında bir soruşturma başlattı.
Batı diplomasisi ve perde arkası baskısı, en kötü ihlalcileri eylemlerini temizlemeye zorlamak için uygulanıyor. Avrupa Birliği, Rus yaptırımlarından kaçan 632 gölge filo gemisini yaptırım listesine aldı ve Kamerun'u 55 yaptırım uygulanan tankeri kendi denizcilik sicilinden çıkarması konusunda ikna etti. Kamerunlu yetkililer, bazı gemilerin Türkiye, Gürcistan ve Karadağ'daki suçlular tarafından korsan imzalı yazılımlar kullanılarak usulsüz bir şekilde kaydedildiğini iddia ediyor.
Comoros, Gambiya ve Palau da gemileri kayıttan çıkardı. AB, gölge filoya yönelik incelemelerini artırdı ve İtalya ile Fransa gemileri inceleme için durdurdu. Almanya, Leipzig havaalanına yönelik bir Rus insansız hava aracı saldırısına yanıt olarak filoya baskıyı artıracağını duyurdu. Ekvator Ginesi tarafından bayraklandırılan gölge filo gemilerinin sayısı artmaya devam ediyor. Sierra Leone, denizcilik sicilini Kıbrıs'ta bulunan bir şirkete dış kaynakla sağladığı için 98 gölge filo gemisi kullanıyor ve denizcilik mevzuatını güncelleme sürecinde.
Kamerun ve Sierra Leone gibi ülkeler, AB ve İngiltere ile serbest ticaret anlaşmalarına sahip ve ihracat pazarlarına Rusya'dan daha çok ihtiyaç duyuyor. Gemi sicili gelir kaybı, Avrupa yaptırım rejimlerine uymamaları halinde yaşanabilecek olası ticaret kaybına kıyasla küçük kalıyor. Gölge filoya bayrak veren ülkelere, gemileri sicillerinden çıkarmaları için ihtiyaç duydukları tüm kanıtlar sunulmalı ve ısrar edenlere uluslararası standartlara uymaları için ek baskı uygulanmalı. Ukrayna ve müttefikleri, her bir gölge filo gemisi Rus bayrağı taşıyana veya hurdaya gidene kadar baskıyı sürdürmeli. Bankacılar ve sigortacılar da gemilerin evraklarının meşru ve uluslararası standartlara uygun olmasını sağlamak için daha fazlasını yapmalı.
